iLaw เรียกร้อง กกต. เปิดผลนับคะแนนประชามติรายหน่วย หวังยกระดับความโปร่งใส
iLaw เรียกร้อง กกต. เปิดผลนับคะแนนประชามติรายหน่วย หวังยกระดับความโปร่งใส
auser15
Wed, 2026-03-11 - 13:07
iLaw เรียกร้องคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เปิดเผยผลการนับคะแนนประชามติรัฐธรรมนูญเมื่อ 8 ก.พ. 2569 ในระดับรายหน่วยออกเสียง หลังผ่านมาเกินหนึ่งเดือนยังไม่มีการเผยแพร่ข้อมูลดังกล่าว แม้ กกต. จะประกาศผลรวมว่าเสียงกว่า 21 ล้านคน “เห็นชอบ” ให้มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่แล้ว พร้อมเสนอให้จัดทำแดชบอร์ดรายงานผลคะแนนอย่างเป็นทางการ และแก้ไขระเบียบให้การเปิดเผยผลนับคะแนนรายหน่วยเป็นหน้าที่ที่ต้องดำเนินการทุกครั้ง เพื่อสร้างมาตรฐานความโปร่งใสในการออกเสียงประชามติ
เมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2569 เว็บไซต์ iLaw รายงานว่า เป็นเวลาเกินกว่าหนึ่งเดือนแล้วหลังการออกเสียงประชามติรัฐธรรมนูญ เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 แม้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จะประกาศผลการออกเสียงประชามติว่า ได้ข้อยุติว่า เสียงส่วนใหญ่กว่า 21 ล้านเสียง “เห็นชอบ” ว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เรียบร้อยแล้วเมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2569 ก็ตาม แต่ยังไม่ปรากฏว่า มีการเผยแพร่ผลการนับคะแนนออกเสียงรายเขตเลือกตั้ง หรือรายหน่วยให้ประชาชนได้ทราบ
แม้ว่าพระราชบัญญัติว่าด้วยการออกเสียงประชามติ พ.ศ. 2564 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (พ.ร.บ. ประชามติฯ) จะบัญญัติในมาตรา 62 วรรคท้ายไว้ว่า เมื่อนับคะแนนออกเสียงเสร็จแล้ว ให้คณะกรรมการประจำเขตรายงานผลการนับคะแนนออกเสียงตามวรรคหนึ่งผ่านระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งในคืนวันออกเสียงก็มีผลคะแนนจากเขตเลือกตั้งต่างๆ และจังหวัดต่างๆ รายงานแยกกันให้ประชาชนที่ติดตามลุ้นผลได้ทราบกันแล้ว แต่กกต. หยุดการรายงานคะแนนทางเว็บไซต์โดยอ้างว่า คะแนนอย่างไม่เป็นทางการจะเปิดเผยเพียง 94%
เมื่อพิจารณาระเบียบ กกต. ว่าด้วยการออกเสียงประชามติ พ.ศ. 2565 (ระเบียบ กกต. ออกเสียงประชามติฯ) และระเบียบ กกต. ว่าด้วยการออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงเป็นวันเดียวกับวันเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2568 (ระเบียบ กกต. ประชามติพร้อมเลือกตั้งฯ) ระบุว่าเมื่อ กกต. รวมคะแนนจากการออกเสียงประชามติทั้งในเขต นอกเขต และนอกราชอาณาจักรแล้ว ให้ กกต. ประกาศผลการออกเสียงประชามติในราชกิจจานุเบกษา โดยระเบียบกกต. ทั้งสองฉบับไม่ได้กำหนดหน้าที่ให้กกต. อย่างชัดเจนว่า เมื่อรายงานผลการนับคะแนนทั้งหมดแล้ว จะต้องอัปโหลดแบบรายงานผลการนับคะแนนรายหน่วยบนเว็บไซต์ให้ประชาชนทราบด้วย
การอัปโหลดผลการออกเสียงให้ประชาชนสามารถเข้าถึงได้นั้น มีมาตรฐานที่สามารถเทียบเคียงได้คือ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) ที่ระเบียบ กกต. ว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2566 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568) ระบุไว้ว่า เมื่อนับคะแนนเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้อัปโหลดรายงานผลการนับคะแนน (แบบ ส.ส. 5/18 และ แบบ ส.ส. 5/18 (บช)) บนเว็บไซต์ของสำนักงาน กกต. จังหวัด “โดยเร็ว” ซึ่งสำนักงานกกต. ก็ได้เผยแพร่ไฟล์ PDF ที่สแกนแบบ ส.ส. 5/18 และ ส.ส. 5/18 (บช) บนเว็บไซต์แล้วครบทุกเขตเลือกตั้ง แต่อาจยังไม่ครบสมบูรณ์ทุกไฟล์
แม้ระเบียบ กกต. ออกเสียงประชามติฯ และระเบียบ กกต. ประชามติพร้อมเลือกตั้งฯ จะไม่ได้กำหนดให้คณะกรรมการประจำหน่วยออกเสียง หรือ กกต. ประจำเขตออกเสียงจะต้องรายงานผลการนับคะแนนออกเสียงประชามติบนเว็บไซต์ แต่ในทางปฏิบัติหากคณะกรรมการประจำหน่วย หรือ กกต. ประจำจังหวัดจะอัปโหลดผลการนับคะแนนออกเสียงประชามติ ก็สามารถทำได้ จากการตรวจสอบโดยละเอียดแล้วพบว่า บางเขตเลือกตั้งได้อัปโหลดผลการนับคะแนนออกเสียงประชามติ และการนับคะแนนออกเสียงประชามตินอกเขตออกเสียง (แบบ อ.ส. 4/7) ในโฟลเดอร์รายงานผลการนับคะแนนด้วย เช่น กรุงเทพมหานครทั้ง 33 เขตเลือกตั้ง จังหวัดนนทบุรี เขตเลือกตั้งที่ 1-4 จังหวัดบุรีรัมย์ เขตเลือกตั้งที่ 1 เป็นต้น แต่ก็ถือเป็นส่วนน้อยมากเทียบกับเขตเลือกตั้งทั้ง 400 เขต
เพื่อสร้างมาตรฐานการรายงานผลการนับคะแนนการออกเสียงประชามติ และเพื่อให้การรายงานผลการนับคะแนนออกเสียงเป็นไปอย่างโปร่งใส จึงขอเรียกร้องให้กกต. ดำเนินการดังต่อไปนี้
1. เปิดเผยผลการออกเสียงประชามติรายหน่วยออกเสียง
กกต. ต้องเปิดเผยรายงานผลการนับคะแนนออกเสียงประชามติ ทั้งในเขตออกเสียง นอกเขตออกเสียง หรือที่เรียกว่า แบบ อ.ส. 4/7 และนอกราชอาณาจักรที่เรียกว่า แบบ อ.ส. 4/7 (นร) ให้ครบถ้วนทุกหน่วยออกเสียง ทั้งต้องเผยแพร่ให้ประชาชนสามารถเข้าถึงไฟล์รายงานดังกล่าวได้โดยสะดวก
2. เปิดแดชบอร์ดรายงานผลการนับคะแนนโดยเร็วที่สุด
หลังจากที่ กกต. ปิดหน้าเว็บไซต์รายงานผลการนับคะแนนแบบเรียลไทม์ (ECT Report) ที่มีข้อมูลผลการนับคะแนนการออกเสียงประชามติแบบเรียลไทม์ด้วย เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 โดยระบุว่า จะรายงานผลแบบเป็นทางการในรูปแบบแดชบอร์ด (Dashboard) ภายหลัง ขอเรียกร้องให้ กกต. เปิดเผยผลคะแนนการออกเสียงประชามติผ่านรูปแบบแดชบอร์ด พร้อมกับการรายงานผลการนับคะแนนการเลือกตั้ง สส. โดยเร็วที่สุด เพื่ออำนวยความสะดวกกับประชาชนที่จะเข้าถึงและติดตามข้อมูลดังกล่าว
3. แก้ไขระเบียบ กกต. ว่าด้วยการออกเสียงประชามติ กำหนดให้กกต. มีหน้าที่เปิดเผยคะแนนรายหน่วยทุกกรณี
กกต. จะต้องแก้ไขระเบียบ กกต. ที่เกี่ยวข้องกับการออกเสียงประชามติ กำหนดหน้าที่ให้ทุกเขตออกเสียงจะต้องรายงานผลการนับคะแนนออกเสียงประชามติบนเว็บไซต์ของสำนักงาน กกต. จังหวัด หลังการนับคะแนนเสร็จโดยเร็วที่สุด และควรกำหนดกรอบเวลาให้ชัดเจน เช่น ภายใน 5 วัน ซึ่งอาจยึดมาตรฐานเดียวกับการรายงานผลการนับคะแนนการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรก็ได้
* ข่าว
* การเมือง
* iLaw
* คณะกรรมการการเลือกตั้ง
* กกต.
* การเลือกตั้ง 2569
11.03.2026 06:13
👍 1
🔁 2
💬 0
📌 0