Tòmas MacAilpein's Avatar

Tòmas MacAilpein

@macailpein

Gàidhlig is Gaeilge. Ag obair do @faclair.bsky.social. Nam dheasaiche air an iris litreachais @steallmag.bsky.social. (Cuir teachdaireachd thugam ma tha beachd sam bith agad don iris!). Mo bharailean fhìn, tha fios.

338
Followers
357
Following
95
Posts
11.08.2023
Joined
Posts Following

Latest posts by Tòmas MacAilpein @macailpein

Preview
Coiste Pleanála Straitéise Gaeilge á mholadh do gach comhairle contae a bhfuil ceantar Gaeltachta faoina cúram Deir Conradh na Gaeilge go bhfuil ‘an-dul chun cinn’ á dhéanamh ag comhairle cathrach na Gaillimhe is go bhfuil SPC Gaeilge ag an gcomhairle

'Bhí Luke Ó Floinn, as Árainn, ar dhuine de thriúr cainteoirí óga a labhair ar an lá agus dúirt sé nach mbeidh pobal ná teanga fágtha ar Árainn mar gheall ar na fadhbanna a bhaineann le cúrsaí pleanála sa Ghaeltacht san am i láthair.'

tuairisc.ie/coiste-plean...

09.03.2026 07:08 👍 2 🔁 1 💬 0 📌 0

"A spindle-whorl for a spindle-whorl", as the Old Testament says (vaguely remembered).
Here's one from Orkney for Women's Day, in Sc. Gaelic & ogham script (Buckquoy, S-ORK-005). It probably reads BENDDACTANIML "a blessing, soul of L".
🔗: ogham.celt.dias.ie/S-ORK-005
📷: @3dgroovanstones.bsky.social

08.03.2026 17:00 👍 53 🔁 20 💬 4 📌 4
Post image Post image

Bhí agóid ag an ghrúpa feachtais tithíochta Gaeltachta náisiúnta TINTEÁN lasmuigh de Theach Laighean inniu. Éist le Tús Áite ar RTÉ Raidió na Gaeltachta idir 5 agus 6 chun fáil amach cad a bhí le rá acu.

03.03.2026 16:28 👍 5 🔁 1 💬 0 📌 0
Post image

Ùr air a’ bhloga! 🦉🦉✨

www.faclair.ac.uk/blog/377/gd

Tha Tòmas a’ coimhead air beatha is sgoilearachd Roib A. MhicFhraing (Robert Alexander Rankin, 1915–2001) a bha na Ollamh Matamataig ann an Oilthigh Ghlaschu. Tha an rannsachadh aige air Òran na Comhachaig air a bhith gu math feumail dhuinn.

03.03.2026 16:39 👍 4 🔁 4 💬 0 📌 0
Preview
An creideamh, an Ghaeilge agus na cnámha aduaine An scéal neamhghnách faoin tslí ar tharla sleachta Gaeilge a bheith scríofa ar chnámha beithígh

An creideamh, an Ghaeilge agus na cnámha aduaine

www.irishtimes.com/gaeilge/tuar...

02.03.2026 06:16 👍 12 🔁 8 💬 0 📌 0
Post image Post image

www.gaelicbooks.org/explore-the-...
@steallmag.bsky.social

03.03.2026 12:06 👍 2 🔁 1 💬 0 📌 0
Post image

Seanchartún le haghaidh Seachtain na Gaeilge

05.03.2024 21:58 👍 232 🔁 65 💬 3 📌 1
Post image

A side remark: dreigí comes from Old Irish draic "dragon". Here's a slide about this from a talk I gave a few years back.

02.03.2026 11:20 👍 4 🔁 1 💬 0 📌 0
Video thumbnail

Tha sinn toilichte a ràdh gu bheil STEALL 10 ri cheannach!

Faigh lethbhreac an-diugh:
www.gaelicbooks.org/.../nua-bhar...

#STEALL #CLÀR #Gàidhlig

19.02.2026 16:14 👍 8 🔁 6 💬 1 📌 2
Post image

Bha feadhainn dhiubh ann an Gàidhlig cuideachd

12.02.2026 11:02 👍 7 🔁 1 💬 2 📌 0

"Leabhairín gleoite" arsa Eoin P. “Tá spraoi ann, agus an-ghreann!”

26.01.2026 21:45 👍 10 🔁 5 💬 1 📌 0

An bhfuil a fhios ag duine ar bith cad é atá ag tarlú le Coiscéim? Foilsitheoir den scoth. Tá súil agam go leanfaidh siad orthu i ndiaidh bhás Phádraig.

16.01.2026 14:16 👍 1 🔁 0 💬 1 📌 0

Camaisidh!

Campsie a sgrìobh Gàidheil a’ dol air ais chun an Urr. Tormod MacLeòid fhèin a bha na mhinistear san sgìre bho 1825. San latha an-diugh, 's e Monadh Campsie a th’ aig mapa ColmCille air na Campsie Fells, agus fiù ’s Na Cam Shìthean aig mapa eile. Monadh Chamaisidh am moladh aig AÀA.

16.01.2026 11:59 👍 2 🔁 0 💬 0 📌 0

Saoil am b’ ann co-cheangailte ri Mòd 1993 a chaidh na sanasan a chur suas? A’ cur iongnadh orm gu bheil iad ann.

16.01.2026 11:37 👍 1 🔁 0 💬 0 📌 1

Clár @tusaite.bsky.social iontach a bhí ann anocht. Taifeadtaí de Dhubhghlas de hÍde, fear (is siciní) i dTír Eoghain, caint ar stair raidió na Gaeilge agus ar ról lárnach na mban sa stair sin.

15.01.2026 18:33 👍 6 🔁 1 💬 0 📌 0
Post image

Agus 100 bliain de chraoltóireacht á cheiliúradh ag @rte.ie, féach ar an gcaoi a ndeirtear 'raidió' i seantaifeadtaí ó 1958 i leith, ar Thaisce Chanúintí na Gaeilge.

www.canuint.ie/ga/cuardach?...

15.01.2026 16:26 👍 17 🔁 8 💬 1 📌 0

Ar an drochuair, ní dóigh liom go n-oibreodh sin chun déileáil le bagairt na Rúise, mar shampla. D’fhéadfadh tíortha beaga oibriú le chéile lasmuigh de NATO agus neamhspleách ar SAM.

15.01.2026 10:57 👍 0 🔁 0 💬 0 📌 0
Post image

An bhfuil an t-ordlathas bun os cionn?

12.01.2026 14:09 👍 15 🔁 4 💬 6 📌 0
Preview
15% de theaghlaigh na Gaeltachta atá ag tógáil a gclann trí Ghaeilge Tá an Ghaeilge ina teanga an tí i níos lú ná 10% de theaghlaigh i 13 den 26 limistéar pleanála teanga sa Ghaeltacht

tuairisc.ie/15-de-theagh...

Is cúis mhisnigh dúinne atá ag obair le teaghlaigh sa Ghaeltacht go bhfuil cúrsaí seasmhach go maith ach ní féidir a shéanadh gur céatadáin ísle atá i gceist mar bhunús,” a deir Ní Chéilleachair.

11.12.2025 18:06 👍 2 🔁 2 💬 0 📌 0
Preview
Faclair na Gàidhlig Tha sinn a-nis a' teannadh air deireadh na bliadhna is a' coimhead air ais air adhartas na bliadhna ach cuideachd a' coimhead air adhart ri leasachaidhean san amharc aig Faclair na Gàidhlig sa bhliadh

Cuairt-litir a’ gheamhraidh bho Fhaclair na Gàidhlig!

Leughaibh an seo e, no cuiribh thugainn seòladh airson fhaighinn air postd: sway.cloud.microsoft/uGL96lHBVH5S...

#gàidhlig #gaidhlig #faclair #lexicography

11.12.2025 19:52 👍 3 🔁 1 💬 0 📌 0
Post image

GIOBACH #focalanlae

www.focloir.ie/ga/dictionar...

10.12.2025 07:30 👍 5 🔁 3 💬 1 📌 0
Cover image of Aiste 8 showing a view of boats in Greenock. Detail from ‘Greenock’ (1890), by Sir David Young Cameron (1865−1945)
Copyright, National Galleries of Scotland

Cover image of Aiste 8 showing a view of boats in Greenock. Detail from ‘Greenock’ (1890), by Sir David Young Cameron (1865−1945) Copyright, National Galleries of Scotland

The contents page of Aiste showing:
The Smith and the Sage: An edition of the heroic ballad ‘An Deilgnach Mhor’ by Duncan Sneddon

‘Crìosda Clèireach os ar Cionn’: Reconstructing a vernacular hymn by 

Mary Low and Michel Byrne

‘Dùisg thus’ às do chodal’ [‘Wake up from your sleep’]: Catrìona nighean Mhic Aonghais, a fresh voice from nineteenth-century Greenock by Sheila M. Kidd

Aonghas MacEanraig (1866–1937), à Àird nam Murchan: A bheatha agus a chuid sgrìobhaidhean le Tòmas MacAilpein

The contents page of Aiste showing: The Smith and the Sage: An edition of the heroic ballad ‘An Deilgnach Mhor’ by Duncan Sneddon ‘Crìosda Clèireach os ar Cionn’: Reconstructing a vernacular hymn by Mary Low and Michel Byrne ‘Dùisg thus’ às do chodal’ [‘Wake up from your sleep’]: Catrìona nighean Mhic Aonghais, a fresh voice from nineteenth-century Greenock by Sheila M. Kidd Aonghas MacEanraig (1866–1937), à Àird nam Murchan: A bheatha agus a chuid sgrìobhaidhean le Tòmas MacAilpein

Aiste 8 just published with articles by Duncan Sneddon, Mary Low & Michel Byrne, @macailpein.bsky.social and one by myself. clog.glasgow.ac.uk/ojs/index.ph...

09.12.2025 20:27 👍 7 🔁 4 💬 0 📌 1
Post image

Obair na gcapall déanta ag Pádraig Ó Mianáin agus a fhoireann ar an Fhoclóir Nua Gaeilge

09.12.2025 20:10 👍 20 🔁 5 💬 1 📌 0
’Gaeilge na hAlban’: Eisimpleir de dh’inntreadh anns an fhaclair ùr Gaeilge-Gaeilge. https://www.focloir.ie/ga/dictionary/nid/gaeilge%2Bna%2Bhalban

’Gaeilge na hAlban’: Eisimpleir de dh’inntreadh anns an fhaclair ùr Gaeilge-Gaeilge. https://www.focloir.ie/ga/dictionary/nid/gaeilge%2Bna%2Bhalban

Comhghairdeas le foireann focloir.ie as an chéad chuid den Fhoclóir Nua Gaeilge (2025) a chur ar líne! 🥂🎄

Meal a naidheachd air sgioba focloir.ie a tha air a’ chiad phàirt de dh’fhaclair ùr aona-chànanach, am Foclóir Nua Gaeilge (2025), a chur air-loidhne!

www.focloir.ie/ga/dictionar...

09.12.2025 16:47 👍 4 🔁 2 💬 0 📌 0
Preview
Foclóir úrnua aonteangach ar fáil don phobal Is ar foclóir.ie a bheidh teacht ar an bhfoclóir nua aonteangach Gaeilge

“Is é pobal na teanga i ndáiríre a mhúnlaíonn an teanga. Má úsáideann an pobal focal nó nath cainte, tá spéis againne ann agus ba mhaith linn é a chlúdach.”

www.irishtimes.com/gaeilge/scea...

09.12.2025 09:27 👍 14 🔁 4 💬 1 📌 1

táimid ar líne, a chairde 📖 💻

www.focloir.ie/ga/dictionar...

09.12.2025 11:57 👍 21 🔁 3 💬 0 📌 0
Vol. 8 (2025) | Aiste – Rannsachadh air Litreachas Gàidhlig / Studies in Gaelic Literature

Mo bhuidheachas mòr do na deasaichean agus do na lèirmheasaichean airson a‘ chuideachaidh a thug iad dhomh.

An iris shlàn: clog.glasgow.ac.uk/ojs/index.ph...

09.12.2025 11:49 👍 1 🔁 0 💬 0 📌 0
Post image Post image

Tha alt fada agamsa anns an àireimh as ùire de dh’Aiste air ‘Aonghas MacEanraig (1866–1937), à Àird nam Murchan: A bheatha agus a chuid sgrìobhaidhean'.

Gheibh sibh air a leughadh an seo: clog.glasgow.ac.uk/.../ind.../a...

09.12.2025 11:49 👍 4 🔁 0 💬 1 📌 0
Preview
Maitiú Ó Coimín, Iriseoir Beidh Maitiú ag eitilt as Aerfort Bhleá Cliath amárach agus é ag déanamh a bhealach go dtí an Antartach.

🐧

07.12.2025 16:28 👍 21 🔁 2 💬 7 📌 0
Dealbh bho Tormod Calum Dòmhnallach, Clann-nighean an Sgadain (Steòrnabhagh, Leòdhas: Acair, 1987), td. 83.

Dealbh bho Tormod Calum Dòmhnallach, Clann-nighean an Sgadain (Steòrnabhagh, Leòdhas: Acair, 1987), td. 83.

GEANSAIDH

Tha eachdraidh inntinneach ga innse ann am blog na mìosa is an sgrùdadh aig Susan a’ sealltainn gur ann co-cheangailte ri aodach iasgairean is seòladairean a nochd am facal “geansaidh” an toiseach.

faclair.ac.uk/blog/374/en

Cuin a chleachdadh sibhse geansaidh?

#faclair #gaidhlig

03.12.2025 16:53 👍 5 🔁 2 💬 1 📌 0