Humanistyka.dev's Avatar

Humanistyka.dev

@humanistyka-dev

Poczytaj o technologiach z perspektywy humanistycznej: książki, badania, narzędzia, zasoby, "sztuczna inteligencja", kultura cyfrowa, niestabilność i pesymizm. https://blog.humanistyka.dev/

86
Followers
83
Following
69
Posts
24.07.2025
Joined
Posts Following

Latest posts by Humanistyka.dev @humanistyka-dev

Preview
Generować wizualne slopy, żeby lepiej opisywać dzieła sztuki Slopy, niskiej jakości wytwory sztucznej inteligencji, są źródłem wielu problemów: zmęczenia estetycznego, scamów w mediach społecznościowych, rosnącego śladu ekologicznego i kosztów obliczeniowych (“...

Slopy są źródłem wielu problemów: zmęczenia estetycznego, scamów w mediach społecznościowych, rosnącego śladu ekologicznego i kosztów obliczeniowych. Trudno wyobrazić sobie, żeby mogły mieć jakąkolwiek wartość. A jednak.

blog.humanistyka.dev/2026/03/gene...

09.03.2026 05:26 👍 1 🔁 1 💬 0 📌 0
Preview
Ciało ludzkie to zegar, ale zegar ogromny (1747) Sam Altman porównał wychowanie człowieka do trenowania sztucznej inteligencji. To dalekie echo filozofii oświecenia, która wciąż kształtuje myślenie Doliny Krzemowej. Bańka AI przywołuje i odświeża da...

Sam Altman porównał wychowanie człowieka do trenowania sztucznej inteligencji. To dalekie echo filozofii oświecenia, która wciąż kształtuje myślenie Doliny Krzemowej. Bańka AI przywołuje i odświeża dawne koncepcje człowieka jako maszyny.

blog.humanistyka.dev/2026/03/cial...

05.03.2026 08:13 👍 0 🔁 0 💬 0 📌 0
Preview
Rozpoznawanie tekstów AI: pięć grup cech zamiast jednego wskaźnika Student przesyła podejrzaną pracę zaliczeniową, a znana dziennikarka–celebrytka w krótkim czasie publikuje kolejną książkę, której temat wymaga zaawansowanego researchu. Pojawiają się podejrzenia, że ...

blog.humanistyka.dev/2026/02/rozp...

27.02.2026 21:02 👍 2 🔁 1 💬 0 📌 0
Post image

W przypływie czegoś w rodzaju rozpaczy zrobiłem w weekend agregator materiałów z bloga i konta Humanistyka/dev na Mastodoncie.

NewsHumDev
news.humanistyka.dev

Jesteśmy w Fediwersum
101010.pl/@humanistyka...

Polecamy się na Patronite
patronite.pl/humanistyka....

24.02.2026 10:41 👍 2 🔁 0 💬 0 📌 0
Preview
Próbowałem wygenerować w AI wpis na tego bloga i skończyło się to katastrofą Krótki eksperyment, przeprowadzony piątkowym wieczorem, pokazał mi, że samodzielne pisanie bloga wciąż jest merytorycznie bardziej efektywne niż generowanie notek z “AI”. Oczywiście jest też jedynym e...

blog.humanistyka.dev/2026/02/prob...

22.02.2026 20:16 👍 2 🔁 2 💬 0 📌 0
Preview
Technologia, venture capital i hype wojenny W 1933 roku filozofka Simone Weil doszła do wniosku, że nowoczesna wojna charakteryzuje się "nierozerwalnym splotem tego, co wojskowe i ekonomiczne […], odtwarzającym przy tym stosunki społeczne stano...

blog.humanistyka.dev/2026/02/tech...

20.02.2026 12:22 👍 1 🔁 0 💬 0 📌 0
Preview
Cyfryzacja domowego archiwum: lokalne przechowywanie, metadane z AI i baza danych kontra pamięć Setki godzin nagrań wideo mogą zostać przekształcone w przeszukiwalną bazę danych dzięki lokalnym modelom AI i z pomocą ChatGPT jako źródła niezbędnych kompetencji do przygotowania archiwum. Warto jed...

blog.humanistyka.dev/2026/02/cyfr...

18.02.2026 21:39 👍 1 🔁 0 💬 0 📌 0
Preview
25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. II] Do czego Wikipedia mogłaby inspirować historyków, jak dostępność ChatGPT wpłynęła na aktywność edytorów i czytelników Wikipedii, wykorzystanie haseł Wikipedii do testowania jakości modeli językowych o...

blog.humanistyka.dev/2026/02/25-b... #wikipedia #wikipedia25

10.02.2026 08:39 👍 1 🔁 0 💬 0 📌 0
Preview
Jak filtrować slopy AI w wyszukiwarce? Gdyby istniało niezawodne narzędzie do rozpoznawania treści generowanych maszynowo, wyszukiwarki pozycjonujące się jako alternatywy wobec Google już dawno by z niego korzystały. Tymczasem nadal polega...

blog.humanistyka.dev/2026/02/jak-...

03.02.2026 08:14 👍 1 🔁 1 💬 0 📌 0
Preview
Teologiczny benchmark modeli generatywnych i feministyczne filtry do maszynowych interpretacji Biblii i Koranu Wykorzystanie generatywnego AI w praktyce teologicznej nie musi polegać wyłącznie na masowym generowaniu tekstów homilii lub prac naukowych o kolekcjonerskich zainteresowaniach Jana Pawła II. Okazuje ...

blog.humanistyka.dev/2026/01/teol...

26.01.2026 07:24 👍 4 🔁 1 💬 0 📌 0
Post image

Mamy patronite i zapraszamy na Discorda :)
patronite.pl/humanistyka....

24.01.2026 19:39 👍 0 🔁 0 💬 0 📌 0
Preview
25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. I] Wikipedia ma dziś ćwierć wieku i jest częścią niewielkiego zbioru projektów internetowych, które przetrwały kilka epok technologicznych. Od początku była nie tylko encyklopedią, lecz także eksperyment...

Setki artykułów naukowych analizują Wikipedię jako system społeczny, korpus językowy i infrastrukturę wiedzy. Zapraszam do lektury pierwszej notki z urodzinowego cyklu prezentującego ciekawe teksty naukowe poświęcone Wikipedii.
blog.humanistyka.dev/2026/01/25-b...

21.01.2026 19:55 👍 3 🔁 2 💬 0 📌 0
Post image

dziś trudne się wylosowało

20.01.2026 09:09 👍 1 🔁 0 💬 0 📌 0
Preview
Uratują nas tylko społeczności Mozilla ulega presji Doliny Krzemowej, open source umożliwia wielkim firmom przerzucanie odpowiedzialności za utrzymanie kodu na zewnątrz, a generatywna „sztuczna inteligencja” jest wykorzystywana do ...

blog.humanistyka.dev/2026/01/urat...

19.01.2026 08:03 👍 6 🔁 3 💬 0 📌 0
humanistyka.dev Cześć, tu Marcin Wilkowski i Jacek Mańko. Od pół roku rozwijamy bloga humanistyka.dev. Opisujemy technologie z perspektywy humanistycznej i społecznej, piszemy o internecie, digitalizacji, projektach ...

Polecamy się na Patronite
patronite.pl/humanistyka....

13.01.2026 08:34 👍 1 🔁 0 💬 0 📌 0
Post image

"Bawiąc, uczy" - od dziś wtorek to dzień zagadek. Kto to powiedział? Piszcie w komentarzach.

13.01.2026 08:33 👍 1 🔁 0 💬 1 📌 0
Preview
Uprzedzenia wobec generatywnej poezji są w porządku Wykazujemy tendencję do oceniania poezji AI jako lepszej i bardziej zrozumiałej niż ludzka, dopóki nie dowiemy się (lub nie zaczniemy tego podejrzewać), że wiersz jest maszynowego pochodzenia - wtedy ...

Uprzedzenia wobec generatywnej poezji są w porządku
blog.humanistyka.dev/2026/01/uprz...

11.01.2026 20:09 👍 2 🔁 1 💬 0 📌 0
Preview
Hurr durr, sztuczna inteligencja [Andrzej Dragan, Quo vAIdis, 2025] Andrzej Dragan buduje wizję świata, w której inteligencja to zdolność rozpoznawania analogii i efektywnej kompresji danych. Z pewnością ma to sens wobec modeli sztucznej inteligencji, ale kiedy zaczyn...

Recenzja "Quo vAIdis" (2025) już na blogu. Serdecznie polecamy się na Patronite.

blog.humanistyka.dev/2026/01/hurr...

04.01.2026 22:01 👍 3 🔁 2 💬 1 📌 1
Preview
Domena publiczna jako prawo obywatelskie i azyl twórczości wobec slopów AI Domena publiczna przez dekady była postrzegana głównie jako zbiór utworów, do których wygasły prawa majątkowe. W obliczu zalewu generatywnych treści coraz wyraźniej potrzebujemy afirmatywnej definicji...

Domena publiczna przez dekady była postrzegana głównie jako zbiór utworów, do których wygasły prawa majątkowe. W obliczu zalewu generatywnych treści coraz wyraźniej potrzebujemy afirmatywnej definicji, która nada jej nowe wartości i znaczenie.

blog.humanistyka.dev/2026/01/dome...

02.01.2026 17:40 👍 3 🔁 3 💬 0 📌 0
Post image

Co tracimy, gdy wszystko zapisuje się samo? blog.humanistyka.dev/2025/12/co-t...

29.12.2025 18:50 👍 4 🔁 2 💬 0 📌 0

"Ranke podkreślał przecież rolę krytycznego podejścia do źródeł oraz historii jako badania tego, co rzeczywiście się w przeszłości wydarzyło, tymczasem modele są jedynie statystyczną reprezentacją wybranego zasobu źródeł, której w żaden sposób nie można traktować jako opisu przeszłej rzeczywistości"

23.12.2025 18:59 👍 1 🔁 0 💬 1 📌 0

dzieki za sygnał, poprawiłem to redakcyjnie

23.12.2025 18:58 👍 0 🔁 0 💬 0 📌 0
Preview
Historyczne modele językowe: Ranke-4B i TimeCapsule LLM Jedną z cech opisujących poszczególne duże modele językowe jest tzw. knowledge cutoff, czyli punkt w czasie, po którym model nie jest już trenowany na aktualnych danych. Granica wiedzy dla większości ...

Granica wiedzy dla większości dużych modeli to zazwyczaj kilka ostatnich lat. A gdyby tak przesunąć ten punkt bardzo daleko w przeszłość i ustawić go na 1946, 1915, a nawet 1875 rok?
blog.humanistyka.dev/2025/12/hist...

23.12.2025 16:23 👍 2 🔁 2 💬 0 📌 2
Preview
Bardzo zła metafora: to nie robotnicy, to rentierzy mocy obliczeniowych Fotografia z okładki “Time” w jednym ujęciu streszcza główny problem dyskusji o sztucznej inteligencji. Proponuje się nam wizję bezkosztowej rewolucji technologicznej, napędzanej zdolnościami garstki ...

Fotografia z okładki "Time" w jednym ujęciu streszcza główny problem dyskusji o sztucznej inteligencji.
blog.humanistyka.dev/2025/12/bard...

16.12.2025 07:33 👍 1 🔁 2 💬 0 📌 0
Preview
Nasze zbiory są za darmo, ale nie nasza infrastruktura: instytucje GLAM wobec masowego pobierania zbiorów w celu trenowania AI Nawet jeśli biblioteki, archiwa i muzea cyfrowe udostępniają zdigitalizowane zbiory z domeny publicznej, mają prawo ograniczać dostęp do nich dla scraperów, gromadzących dane do trenowania modeli AI -...

"Aktualna dynamika trenowania i wdrażania systemów AI koncentruje kontrolę nad dostępem do danych kulturowych oraz nad wartością z nich czerpaną w rękach niewielkiej grupy podmiotów dysponujących dużymi zasobami". blog.humanistyka.dev/2025/12/nasz...

15.12.2025 06:35 👍 5 🔁 1 💬 0 📌 1
Post image

Czy pozytywnie test na slop tekstowy przejdzie randomowy felieton Macieja Maciejewskiego, nowe teksty Fisza albo listy episkopatu? Tego akurat nie sprawdzałem. Link w komentarzu. Polecamy się na Patronite. Nowe notki w drodze. blog.humanistyka.dev/2025/12/jak-...

09.12.2025 08:13 👍 3 🔁 1 💬 0 📌 0
Preview
Nie tylko AI: mikrointernet arfetaktów i zbiory born digital w muzeach Jednym z głównych globalnych trendów w muzealnictwie jest dążenie do połączenia rozproszonych baz danych i stworzenia spójnej przestrzeni naukowej dla dzieł sztuki i obiektów dziedzictwa. Idea mikroin...

Jednym z głównych globalnych trendów w muzealnictwie jest dążenie do połączenia rozproszonych baz danych i stworzenia spójnej przestrzeni naukowej dla dzieł sztuki i obiektów dziedzictwa. blog.humanistyka.dev/2025/12/nie-...

04.12.2025 15:23 👍 2 🔁 2 💬 0 📌 0
Preview
Yann LeCun: krytyka AI w imię ewangelii postępu? Yann LeCun tłumaczył w 2018 r., że dzięki AI Facebook zna nasz gust, a wielu dziennikarzy pisało o tym z zachwytem. Z dzisiejszej perspektywy brzmi to słodko i naiwnie. Po latach afer i wobec potężneg...

Okazuje się, że tworzenie wizji "nowego renesansu", który ma nastąpić dzięki sztucznej inteligencji, opłaca się nie tylko "ojcom chrzestnym AI", ale także mediom, które dzięki temu chcą się lepiej wypozycjonować na tle konkurencji. blog.humanistyka.dev/2025/12/yann...

03.12.2025 13:19 👍 2 🔁 2 💬 1 📌 1
Post image

W świecie cyfrowym, zdominowanym przez komercyjne platformy i wyścig globalnych modeli AI, inicjatywy digitalizacji lokalnego dziedzictwa udowadniają, że technologia wciąż może wzmacniać wspólnotowość. blog.humanistyka.dev/2025/11/digi...

29.11.2025 17:46 👍 2 🔁 1 💬 0 📌 0
Preview
Multimodalne LLMy a rozpoznawanie ikonografii chrześcijańskiej: obiecujące testy, ale trudna praktyka Idąc tropem zbiorów muzealnych i świętych wizerunków rozpracowywanych przez AI, trafiamy na artykuł "Benchmarking Vision-Language and Multimodal Large Language Models in Zero-shot and Few-shot Scenari...

długie i nudne, sam raz na weekend blog.humanistyka.dev/2025/11/mult...

21.11.2025 18:59 👍 4 🔁 1 💬 0 📌 0