Wim Berkelaar's Avatar

Wim Berkelaar

@wimberkelaar

Historicus: boekenrecensent OVT/VPRO, Historische BoekenCast Historisch Nieuwsblad. Voorheen HDC/Vrije Universiteit Amsterdam. Lang commentator DiDD/EO. Schrijf op eigen website over alles wat me boeit: https://wimberkelaar.com/

3,028
Followers
20
Following
1,323
Posts
27.10.2023
Joined
Posts Following

Latest posts by Wim Berkelaar @wimberkelaar

Post image Post image Post image

Ach, Jan Stavinoha (1945-2026) gestorven…Een bijzondere, sprankelende schrijver, die vluchtte voor het communistische regime in Tsjechoslowakije na de onderdrukking van de Praagse Lente (augustus 1968). Hij gaf me ooit deze twee boeken, een roman en verhalenbundelπŸ‘‡In memoriam.

07.03.2026 12:35 πŸ‘ 2 πŸ” 0 πŸ’¬ 1 πŸ“Œ 0

Dank voor deze waardering en observatie, Ron.

07.03.2026 12:34 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 0

Dank voor de waardering!

07.03.2026 10:15 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 0
Preview
Tegen de waan van de dag: bij de dood van historicus en columnist Dirk-Jan van Baar (1957-2019) Afgelopen zondag, 21 september, stierf historicus en essayist Dirk-Jan van Baar (1957-2019). Zijn dood is door vrienden wel gesignaleerd maar nauwelijks door de vaderlandse pers. Hij werd in een ma…

In herinnering: geboortedag van historicus Dirk-Jan van Baar (1957-2019), productief scribent voor o.m. als de Volkskrant en HP/De Tijd. Hij waarschuwde in zijn laatste levensjaren tegen het opkomend rechtsradicalisme. Ik schreef na zijn dood dit over hem:
wimberkelaar.com/2019/09/28/t...

07.03.2026 08:55 πŸ‘ 36 πŸ” 3 πŸ’¬ 2 πŸ“Œ 0
Preview
KRO-NCRV haalt interview met spiritueel leider Master Oh offline om nepgenezingen Omroep KRO-NCRV heeft een interview met de Koreaanse spiritueel leider Master Oh offline gehaald. In 2024 werd hij in Zin in Morgen geΓ―nterviewd door Jasper Demollin, een fervent aanhanger van zijn le...

Het circus β€˜bedriegers en bedrogenen’ verveelt nooit: nu weer een Koreaanse β€œspiritueel leider” ontmaskerd, na eerder op het schild te zijn geheven door tijdschrift β€œHappinez” en een onnozele acteur en presentator in het KRO/NCRV-programma β€˜Zin in morgen’: www.volkskrant.nl/cultuur-medi...

06.03.2026 08:51 πŸ‘ 11 πŸ” 1 πŸ’¬ 1 πŸ“Œ 0

Richard Sorge.

05.03.2026 14:52 πŸ‘ 0 πŸ” 0 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 0

Dank, Ron!

05.03.2026 12:12 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 0
Preview
Duitse spionage voor de Japanse aanval op Pearl Harbor: een betrekkelijk onbekend verhaal uit de Tweede Wereldoorlog Dat de Japanse aanval op Pearl Harbor (7 december 1941) de Verenigde Staten definitief bij de Tweede Wereldoorlog betrok is bekend maar dat de nazi’s bij die aanval via spionage de nodige hulp verl…

Een van de minder bekende verhalen uit de Tweede Wereldoorlog: Duitse spionage voor de Japanse aanval op Pearl Harbor (7 december 1941). Daarbij was een heuse spionnenfamilie bij betrokken. Ik las de familiegeschiedenis en schreef er dit over:
wimberkelaar.com/2026/03/05/d...

05.03.2026 08:59 πŸ‘ 10 πŸ” 2 πŸ’¬ 2 πŸ“Œ 0
Post image

Sterfdag van Karel van het Reve (1921-1999), die als essayist holle pretenties doorprikte. Mij sprak vooral de slavist en zijn engagement met dissidenten in de Sovjet-Unie aan. Hij was (met anderen) initiatiefnemer van de geweldige Alexander Herzenstichting (wie kent die nog?).

04.03.2026 08:12 πŸ‘ 22 πŸ” 1 πŸ’¬ 2 πŸ“Œ 0
Post image

Ik moet dezer dagen van oorlog denken aan de boektitel van Christopher Hitchens: β€œGod is niet groot”. God/Allah/Jahweh spelen in deze oorlogen geen rol, hoe vaak ze ook aangeroepen worden. Burgers die lijden onder het geweld zijn op zichzelf en op elkaar aangewezen, zoals altijd.

03.03.2026 09:20 πŸ‘ 6 πŸ” 0 πŸ’¬ 4 πŸ“Œ 0

Geen zorg over mijn β€œChamberlain”-opstelling, Jeroen: ik sta zeer afwijzend tegenover Poetins Rusland, zoals uit mijn berichten hier doorgaans wel blijkt. De waardering is overigens wederzijds!

02.03.2026 18:06 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 1 πŸ“Œ 0

Mooie reactie, Frank. Dank!

02.03.2026 13:36 πŸ‘ 0 πŸ” 0 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 0

Wat je hier schrijft over Gorbatsjov en Navalny is feitelijk juist, Jeroen. Maar je generalisatie dat de Russen allemaal tuig zijn gaat me te ver. Gorbatsjov en Navalny hadden tenminste een geweten en dat kun je van Poetin en zijn trawanten niet zeggen: die moorden zonder scrupules maar door.

02.03.2026 11:21 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 2 πŸ“Œ 0

We zijn collega's? Aangenaam!

02.03.2026 11:13 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 1 πŸ“Œ 0

Dat blijft een klassiek en belangrijk citaat dat een historicus nooit mag vergeten, Emiel!

02.03.2026 11:01 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 1 πŸ“Œ 0

Wat aardig, deze waardering, Ron. Dank je wel! Ja, het is inderdaad al een artikel van bijna tien jaar geleden, maar met de schurk Poetin al meer dan een kwart eeuw in het Kremlin is mijn waardering voor hervormer Gorbatsjov alleen maar gegroeid.

02.03.2026 11:00 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 1 πŸ“Œ 0
Preview
Tussen vrijheid en noodwendigheid: de tragiek van Michail Gorbatsjov Hij is inmiddels 86 jaar, wordt af en toe nog gevraagd bij feestelijke openingen en herdenkingen en er is zelfs een heuse stichting naar hem genoemd. Maar met dat al is hij bij leven geschiedenis g…

Geboortedag van de laatste Sovjetleider Michail Gorbatsjov (1931-2022). Wat ook zijn fouten mogen zijn geweest, hoe menselijk was deze man. Wat een verschil met de obscure KGB-agent die uitgroeide tot potentaat en nu zo'n ellende veroorzaakt in OekraΓ―ne: wimberkelaar.com/2017/10/31/t...

02.03.2026 10:30 πŸ‘ 28 πŸ” 4 πŸ’¬ 6 πŸ“Œ 2

Dank voor de waardering!

02.03.2026 10:29 πŸ‘ 0 πŸ” 0 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 0

Dank voor je waardering, Michel!

01.03.2026 13:42 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 0
Preview
Over de Frankfurter Schule, dat ontluisterende gezelschap van elitaire en arrogante denkers dat de Nederlandse medewerker Andries Sternheim genadeloos aan zijn lot overliet Ik heb al veel over de Frankfurter Schule gelezen maar dan vooral over hun denkbeelden, dikwijls abstract en wat moeizaam geformuleerd. Hun werk wordt vaak positief geduid, aangezien de meeste aute…

Vanochtend besprak ik bij @ovt-vpro.bsky.social, naast de tentoonstelling 'Ongekend talent. Vrouwen van de Amsterdamse school',in verband met de berichtgeving over de oorlog in Iran ditmaal niet 2 boeken maar slechts 1.Over dat ene boek schreef ik eerder dit artikel: wimberkelaar.com/2026/02/10/o...

01.03.2026 13:34 πŸ‘ 6 πŸ” 0 πŸ’¬ 2 πŸ“Œ 0

Ik sprak hem vanochtend bij OVT, Arie. De uitzending stond ditmaal uiteraard deels in het teken van de laatste gebeurtenissen in Iran. Zeer deskundig beschouwer. Mooi dat je aandacht op zijn werk hier vestigt.

01.03.2026 11:05 πŸ‘ 1 πŸ” 0 πŸ’¬ 1 πŸ“Œ 0

Vanochtend, ergens tussen 11 uur en 11.30πŸ‘‡

01.03.2026 08:12 πŸ‘ 8 πŸ” 0 πŸ’¬ 2 πŸ“Œ 0
Post image

De uitkomst van de oorlog tegen de islamitische republiek Iran is nog ongewis: zal het regime vallen? Maar dat dictator en massamoordenaar Khamenei op 86-jarige leeftijd gedood is en geen zachte dood stierf is een rechtvaardige zaak. De aanbeden β€˜Allah’ heeft hem niet geholpen.

01.03.2026 03:08 πŸ‘ 9 πŸ” 0 πŸ’¬ 4 πŸ“Œ 0
Preview
Hoe zeven PVV’ers een plan beraamden om Geert Wilders de rug toe te keren: β€˜Ik heb hem als vriend keihard genaaid’ De Groep Markuszower ontpopte zich deze week als potentiΓ«le steunpilaar voor het nieuwe minderheidskabinet. Wat bewoog deze oud-PVV’ers om in januari de partij van Geert Wilders te verlaten? β€˜Het is t...

Uitstekend artikel over sekteleider en PVV-dictator WildersπŸ‘‡die manipuleert, neerkijkt op zijn fractieleden en hen tegen elkaar uitspeelt. Er was al een sterk vermoeden dat de man een schurk is. Nu is dat bevestigd door gefrustreerde voormalige knechten: www.volkskrant.nl/politiek/hoe...

28.02.2026 18:18 πŸ‘ 26 πŸ” 11 πŸ’¬ 5 πŸ“Œ 0
Preview
De warme band tussen de historici Arthur Schlesinger jr. en Pieter Geyl Op 28 februari 2007 stierf de Amerikaanse historicus Arthur M. Schlesinger jr. in de leeftijd van 89 jaar. Na zijn overlijden verschenen in de Nederlandse pers verscheidene levensberichten. Terecht…

Sterfdag van de Amerikaanse historicus Arthur Schlesinger jr. (1917-2007), vriend van John F. Kennedy, over wiens regeerperiode hij de klassieker "De duizend dagen" schreef. Hij correspondeerde met een Nederlands historicus die hij zeer waardeerde: Pieter Geyl:
wimberkelaar.com/2020/02/28/d...

28.02.2026 09:53 πŸ‘ 23 πŸ” 3 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 0
Post image Post image Post image

Komende zondag bespreek ik voor @ovt-vpro.bsky.social:
- Bertus Mulder, Andries Sternheim (1890-1944). Vergeten binnen de Frankfurter Schule
- Vilan van de Loo, Generaal Eenoog. Het roemruchte leven van Karel van der Heijden
- De tentoonstelling 'Ongekend talent. Vrouwen van de Amsterdamse school'

27.02.2026 09:54 πŸ‘ 12 πŸ” 2 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 1
Post image

Curieus dat juist Arjan Peters Arielle Veerman, de ex-vrouw van Joost Zwagerman, interviewt over haar onvrede over de biografie van Maria Vlaar. Curieus omdat Zwagerman hem ontmaskerde als de man van twee (uiteenlopende) recensies van een zelfde boek, wat tot een vete leidde.

26.02.2026 13:10 πŸ‘ 11 πŸ” 0 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 1
Preview
Zij wist al vroeg een ontluisterend beeld te schetsen van de ontspoorde miljonair Epstein Toen de invloedrijke kliek die zedendelinquent Jeffrey Epstein uit de wind hield, gewoon zijn gang kon blijven gaan, ging bij de Amerikaanse journalist Julie K. Brown een belletje rinkelen. β€˜Ik geloof...

Goed portret van Julie K. Brown, de journaliste die de schanddaden van Jeffrey Epstein en zijn wereldwijde netwerk aan het licht bracht. Laat nog eens het belang van goede onderzoeksjournalistiek zien: www.volkskrant.nl/buitenland/z...

26.02.2026 07:35 πŸ‘ 213 πŸ” 45 πŸ’¬ 3 πŸ“Œ 2
Preview
'VS sterker dan ooit', zegt Trump in campagnespeech vol onwaarheden Behalve voor economie was er in de 'State of the Union' veel ruimte voor immigratie, een van de speerpunten tijdens Trumps verkiezingscampagne.

De narcistische kleuter Trump bluft en liegt twee uur lang een eind weg in zijn "State of the Union"πŸ‘‡ Het blijft onvoorstelbaar dat Amerikanen op dit geval gestemd hebben. Maar ja, ook bij ons wordt er achter bluffende "leiders" (Wilders c.s.) aangelopen: nos.nl/artikel/2603...

25.02.2026 10:43 πŸ‘ 15 πŸ” 0 πŸ’¬ 2 πŸ“Œ 0
Preview
Historicus Roj Medvedev (1925-2026): een β€˜loyaal dissident’ die uiteindelijk dictator Vladimir Poetin vereerde maar wiens studie over de misdaden van Stalin een monument blijft Een enkele keer kom je tot je verbazing tot de ontdekking dat een historische figuur uit een inmiddels afgesloten historisch tijdperk tot voor kort nog leefde. Overlevende van dat tijdperk maar op …

Vanmiddag opname voor de Historische BoekenCast van het Historisch Nieuwsblad. Ik zal spreken over de onlangs op 100-jarige leeftijd gestorven Russische historicus Roj Medvedev (1925-2026), over wie ik dit portret schreef: wimberkelaar.com/2026/02/18/h...

25.02.2026 08:24 πŸ‘ 2 πŸ” 0 πŸ’¬ 0 πŸ“Œ 0