İdari yargı mercilerinin özellikle ifade özgürlüğünü ilgilendiren davalarda hem savcı hem yargıca dönüşmesi, buradaki usul sorunlarını daha da katmerli hale getiriyor.
19.02.2026 15:00
👍 1
🔁 0
💬 0
📌 0
İdari yargı mercilerinin özellikle ifade özgürlüğünü ilgilendiren davalarda hem savcı hem yargıca dönüşmesi, buradaki usul sorunlarını daha da katmerli hale getiriyor.
İdari yargıdaki usul eksikliklerinin ifade özgürlüğü üzerinde yarattığı sorunlar genelde inceleme dışı kalıyor. Oysa idari yaptırımlar ifade özgürlüğü üzerinde bazen ceza davalarından da ağır sonuçlar doğuruyor.
Ceza muhakemesinde ifade özgürlüğü davalarına ceza davası değilmiş muamelesi yapılıyor. Soruşturmadan, kovuşturmaya, karardan istinaf ve temyiz aşamalarına bu davalarda polisin hazırladığı fezlekeden öteye geçilemiyor. Raporda bu aşamalardaki eksiklikler detaylıca tartışılıyor.
Erişim engelleme ve içerik çıkarma, RTÜK tarafından verilen cezalar, Basın İlan Kurumunun reklam ve ilan yasakları gibi usul güvencelerinin hiçe sayıldığı geniş bir müdahale alanı var.
İfade özgürlüğüne yönelik saldırının salt ceza hukuku aracılığıyla gerçekleştirildiğini söylemek sorunun boyutlarını yeterince aktarmamak anlamına gelir. İfade özgürlüğünü boğan yeni sistemin yargı dışında da kritik aktörleri ve yöntemleri var.
Bir yanda ceza kanunlarında olmayan suç tiplerinin yorum ve kıyas yoluyla yargı tarafından yaratılması. Hepsinin merkezinde ise usul güvencelerinin olmaması.
İfade özgürlüğü neden bu kadar güvencesiz hale geldi? Bir yanda öngörülemez şekilde uygulandığı AİHM tarafından tespit edilmiş suçlar. Bir yanda amacı özgür ifadeyi susturmak olan halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma gibi yeni tip suçlar.
İfade özgürlüğüne karşı çok daha fazla ceza normu, çok daha fazla bağlamda ve çok daha fazla kişiye karşı uygulanıyor. Bu yaygın ve sistematik baskıyı hayata geçirmenin en önemli aracı ise ifade özgürlüğünü ilgilendiren davalarda usul güvencelerinin hiçe sayılması.
İfade Özgürlüğü Derneği tarafından, ifade özgürlüğü davalarında yargılama süreçlerinde ortaya çıkan sistematik usul ihlallerini inceleyen "Sansürün Gizli Silahı: İfade Özgürlüğü Davalarında Usul İhlalleri" başlıklı rapor yayımlandı. ifade.org.tr/reports/Usul...
Yeni raporumuz "Dijital İtaat Rejimi" yayımlandı!
Raporda, Türkiye'deki mevcut yasal rejimin, platformları devletin sansür ve gözetim mekanizmasının birer "uyumlu aparatı" haline getirdiği vurgulanıyor. ifade.org.tr/reports/Sosy...
Yeni raporumuz "Dijital İtaat Rejimi" yayımlandı!
Rapor, TikTok'un sansür taleplerine %90'ın üzerinde bir oranla uyum sağladığını ve içerikleri "yerel yasa" yerine "Topluluk Kuralları" gerekçesiyle kaldırarak sansürü perdelediğini vurguluyor. ifade.org.tr/reports/Sosy...
Yeni raporumuz "Dijital İtaat Rejimi" yayımlandı!
Raporda, "sıfır" talep aldığını beyan eden LinkedIn'in kendi küresel veri tabanında aynı dönemde Türk hükümetinden gelen taleplere %100 oranında işlem yaptığını belirttiği tespit edildi. ifade.org.tr/reports/Sosy...
Yeni raporumuz "Dijital İtaat Rejimi" yayımlandı!
Google başta olmak üzere platformların, içerikleri algoritmalar eliyle "görünmez" kıldığı ve haber sitelerine yönelik keyfi trafik kısıtlamalarıyla "dijital sansürü" derinleştirdiği tespit edildi. ifade.org.tr/reports/Sosy...
Yeni raporumuz "Dijital İtaat Rejimi" yayımlandı!
Rapor, şeffaflık sorununun sadece şirketlerle sınırlı olmadığını, düzenleyici kurum BTK'nın da bu karartmaya ortak olduğunu ortaya koydu. ifade.org.tr/reports/Sosy...
Yeni raporumuz "Dijital İtaat Rejimi" yayımlandı!
Şeffaflık Yanılsaması ve Veri Karartma: Rapor, platformların yayımladığı şeffaflık raporlarını "işlevsiz veri yığınları" olarak nitelendiriyor. ifade.org.tr/reports/Sosy...
Yeni raporumuz "Dijital İtaat Rejimi" yayımlandı!
Rapor, küresel sosyal medya devlerinin Türkiye'de "ticari çıkarlarını" korumak adına devletin "sansür aparatına" dönüştüğünü belgeliyor. ifade.org.tr/basin-bulten...
Bu program, İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD) @engelliweb.com projesi kapsamında yıllardır sürdürdüğü dijital haklar ve İnternet sansürleriyle mücadele çalışmalarının bir parçası olarak hazırlanmıştır. Detaylar ve başvuru: ifade.org.tr/kapasite-gel...
"Sansür Cenderesinde Sosyal Medya: Platformların Rolü, Devlet Baskısı ve Bant Daraltma Uygulamaları" başlıklı program, ifade özgürlüğü alanına ilgi duyan genç hukukçular (avukatlar, stajyerler, hukuk öğrencileri), basın mensupları ve sivil toplum çalışanlarının başvurularına açıktır.
İfade Özgürlüğü Derneği'nin ifade özgürlüğü alanında farkındalık yaratmak ve bu alandaki hukuki beceri gelişimini desteklemek amacıyla düzenlediği kapasite geliştirme programı 20 Aralık 2025 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilecektir. ifade.org.tr/kapasite-gel...
Bu program, İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD) @engelliweb.com projesi kapsamında yıllardır sürdürdüğü dijital haklar ve İnternet sansürleriyle mücadele çalışmalarının bir parçası olarak hazırlanmıştır. ifade.org.tr/kapasite-gel...
2 gün sürecek "Dijital Kafeste Kafkaesk Sansür: Türkiye’de İnternetin Dünü, Bugünü ve Yarını" başlıklı bu program, ifade özgürlüğü alanına ilgi duyan genç hukukçular (avukatlar, stajyerler, hukuk öğrencileri), basın mensupları ve sivil toplum çalışanlarının başvurularına açıktır.
İfade Özgürlüğü Derneği'nin ifade özgürlüğü alanında farkındalık yaratmak ve bu alandaki hukuki beceri gelişimini desteklemek amacıyla düzenlediği kapasite geliştirme programı 3-4 Kasım 2025 tarihlerinde çevrim içi olarak gerçekleştirilecektir. ifade.org.tr/kapasite-gel...
2 gün sürecek "İfade Özgürlüğüne İlişkin Davalarda Standartlar ve Usul Yükümlülükleri" Programı, Adana'da bulunan, hukuk alanında çalışan kişiler, öğrenciler ve dava takip yapan sivil toplum ve medya kuruluşu çalışanlarının başvurusuna açıktır. ifade.org.tr/kapasite-gel...
İfade Özgürlüğü Derneği'nin ifade özgürlüğü alanında farkındalık yaratmak ve bu alandaki hukuki beceri gelişimini desteklemek amacıyla düzenlediği kapasite geliştirme programı, 25-26 Ekim 2025 tarihlerinde Adana'da gerçekleştirilecektir. basvuru.ifade.org.tr
2 gün sürecek "İfade Özgürlüğüne İlişkin Davalarda Standartlar ve Usul Yükümlülükleri" Programı, İstanbul'da bulunan, hukuk alanında çalışan kişiler, öğrenciler ve dava takip yapan sivil toplum ve medya kuruluşu çalışanlarının başvurusuna açıktır. ifade.org.tr/kapasite-gel...
İfade Özgürlüğü Derneği'nin ifade özgürlüğü alanında farkındalık yaratmak ve bu alandaki hukuki beceri gelişimini desteklemek amacıyla düzenlediği kapasite geliştirme programı, 11-12 Ekim 2025 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilecektir. basvuru.ifade.org.tr
İfade Özgürlüğü Derneği'nin EngelliWeb 2024 Raporu yayımlandı! Yargı eliyle uygulanan keyfi ve denetimsiz müdahalelerin ifade özgürlüğü üzerindeki baskısını belgeleyen raporun başlığı: "Dijital Kafeste Kafkaesk Sansür: Yargı Eliyle Gerçeğin Susturulması" ifade.org.tr/reports/Enge...
İfade Özgürlüğü Derneği, bu karar ışığında, İçişleri Bakanlığını olası yeni bir düzenlemeyi yaparken düzenlemeden olumsuz etkilenmesi olası derneklerle istişare etmeye ve başta örgütlenme özgürlüğü olmak üzere Anayasal haklara saygı göstermeye davet etmektedir.
Danıştay, hukuk devletinde kişilerin kendilerine uygulanacak kuralları önceden bilme hakkının temel bir unsur olduğunu vurguladı ve belirsiz düzenlemelerin hukuka uygun olmadığını ifade etti.
Kararda, risk sınıflandırması kriterlerinin açıkça belirlenmemesi, her yıl değiştirilebilir olması ve bu belirsizliğin keyfi denetimlere yol açma riski hukuki güvenlik ilkesine aykırı bulundu.